عماد الدين محمود بن مسعود شيرازى

83

رساله افيونيه ( فارسى )

ديدم شخصى كه به قدر ربع دانگ بيخ تفت خورد « 1 » ، و يك شبانه‌روز بى خود بود و بىخرد « 2 » ، بعد از افاقه تا سه روز قوّت باصرهء او اصلا به جاى خود نمىآمد « 3 » ، و يك الف را در نظر ، مثلا چهار پنج الف مىديد « 4 » و در سينه و شش او آن قدر مضرّت رسانيد كه به شرح راست نيايد و امّا يك فايده دارد كه در زمانى كه « 5 » رطوبات بسيار به واسطهء ترك يا تقليل از بينى و گوش كه روان مىشود ، بسته مىشود ( و از خوردن آن فى الحال بسته مىشود ) « 6 » و آن رطوبت ، بسيار لذع و حادّ مىباشد « 7 » و از سيلان آن بسى مشقّت مىرسد و از منع سيلان ، راحت تمام و آسايش مىشود . ( و از منع سيلان راحت تمام مىرسد و گاه باشد كه درد كمر را تخفيف دهد و از اين ممر نيز موجب راحت و آسايش مىشود ) « 8 » . باقى تفاصيل احوال مخدّرات به آخر رساله حواله است . و امّا تعويض ( به ) « 9 » بيخ چينى به نوعى كه متعارف و مشهور است بسى مردم به آن توانسته‌اند ترك كردن و « 10 » در رساله‌اى كه ( در ) « 11 » بيخ چينى نوشته‌ايم ، بيان اين كرده‌ايم به حيثيّتى كه نقاب خفا از چهرهء مطلوب برداشته مىشود . امّا تعويض به خمر مشهور و « 12 » مقرّر است معلوم باشد كه تعويض يكبارگى ممكن نيست در وقت كمال تمكّن افيون در مزاج ، و جمع بينهما بسى متعسّر « 13 » است ؛ چه معتاد را تنفّر

--> ( 1 ) . ل : + و در ( 2 ) . ل : در نسخهء الف « بى خورد » بود كه از ل بيخرد جايگزين شد ( 3 ) . ل : نيامد ( 4 ) . ل و آ : و يك الف را فرضا در ديدن سه چهار الف مىديد ( 5 ) . ل : - كه ( 6 ) . ل و آ ( 7 ) . ل و آ : و آن رطوبات بسيار حادّ و لداغ مىباشند ( 8 ) . ل و آ ( 9 ) . ل و آ ( 10 ) . ل و آ : تعويض به بييخ چينى استعمال كردن به نوعى كه متعارف است و مشهور بسى مردمان به آن ترك توانسته‌اند و ما ( 11 ) . ل و آ ( 12 ) . ل : - مشهور و ( 13 ) . ل و آ : معتبر